15 CUỘC BẦU CỬ QUỐC HỘI TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

Thứ ba - 06/01/2026 16:20

Sáng chủ nhật 06/01/1946, báo Sự Thật in trang trọng trang đầu tiên lời kêu gọi Nhân dân: “Tất cả hãy đến thùng phiếu”. Tờ Quốc Hội ra số đặc biệt, in trân trọng ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và bút tích của Người, khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên hôm nay tất cả đều đi bỏ phiếu, để bầu những người đại biểu xứng đáng vào Quốc hội đầu tiên.

Quốc hội ấn định ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI vào 15/3/2026.

Kết quả bầu cử, mặc dù bị kẻ thù tìm cách phá hoại, nhưng cả nước đã bầu được 333 đại biểu Quốc hội đầu tiên. Tại kỳ họp thứ nhất, đồng chí Nguyễn Văn Tố được bầu làm Trưởng ban Thường trực Quốc hội⁽¹⁾. Do hoàn cảnh đất nước chiến tranh, nên nhiệm kỳ Quốc hội khóa I kéo dài từ năm 1946 đến năm 1960. Địa bàn tỉnh Bình Thuận có 04 đại biểu: Huỳnh Tấn Đối, Trần Trung Dung, Vũ Hồng Khanh, Nguyễn Tương; tỉnh Lâm Viên⁽²⁾ có 01 đại biểu: Ngô Duy Diễn.
Ngày 08/5/1960 là ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa II trên toàn miền Bắc. Chủ tịch Hồ Chí Minh ứng cử tại đơn vị bầu cử ở Thủ đô Hà Nội. Ngày 04/4/1960, Người gửi thư cảm ơn đồng bào: “Mong toàn thể đồng bào hăng hái tham gia hoạt động, làm cho cuộc Tổng tuyển cử này đại thắng lợi”⁽³⁾. Quốc hội khóa II có 453 (362 đại biểu được bầu, 92 đại biểu miền Nam khóa I được lưu nhiệm do kháng chiến). Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa II đã bầu ra Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng chí Trường Chinh được bầu làm Chủ tịch. Quốc hội khóa II đã phát huy vai trò Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do hoàn cảnh đất nước chiến tranh, nên nhiệm kỳ Quốc hội khóa III kéo dài từ năm 1964 đến năm 1971. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp 95 lần, thông qua nhiều nghị quyết trên các lĩnh vực quan trọng. Địa bàn tỉnh Bình Thuận có 01 đại biểu lưu nhiệm từ khóa II: Nguyễn Tương.
Thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ công dân, ngày 11/4/1971, mọi công dân từ 18 tuổi trở lên thuộc 80 đơn vị bầu cử trên toàn miền Bắc đã nô nức bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa IV. 98.88% cử tri đi bầu, lựa chọn ra 420 đại biểu/529 ứng cử viên. Từ ngày 6 - 10/6/1971, Quốc hội khóa IV tổ chức kỳ họp thứ nhất, nghe báo cáo về tình hình đấu tranh quân sự, ngoại giao, tiến hành bầu các vị đứng đầu các cơ quan Nhà nước và thành lập Chính phủ mới. Đồng chí Trường Chinh tiếp tục được các đại biểu tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong nhiệm kỳ này, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc ký kết Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Ngày 06/4/1975, giữa lúc cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 đang diễn ra ở đỉnh cao, Nhân dân miền Bắc tiến hành cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa V. Có 98,26% cử tri miền Bắc đã bỏ phiếu bầu 424 đại biểu Quốc hội. Đồng chí Trường Chinh tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Mặc dù Quốc hội khóa V chỉ hoạt động trong thời gian chưa đầy 2 năm (1975 - 1976), tổ chức 2 kỳ họp, nhưng đã thông qua Nghị quyết quan trọng, phê chuẩn kết quả của Hội nghị Hiệp thương thống nhất nước nhà về mặt nhà nước mở ra thời kỳ phát triển mới của nước Việt Nam thống nhất.
Ngày 25/4/1976, cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa VI Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất được diễn ra trong toàn quốc. Trên 23 triệu cử tri đã đi bầu 492 đại biểu xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam độc lập, thống nhất. Đây là nhiệm kỳ thứ năm, đồng chí Trường Chinh được đại biểu tiếp tục tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Nhiệm kỳ này, Quốc hội đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng như: Đổi tên nước Việt Nam DCCH thành Cộng hòa XHCN Việt Nam, đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh, thông qua Hiến pháp 1980 tại kỳ họp thứ 7, tháng 12/1980. Nhiệm kỳ Quốc hội khóa VI kéo dài so với quy định Hiến pháp, đến giữa năm 1981 mới tiến hành bầu khóa mới. Địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 04 đại biểu: Hà Giang Dẻ (K'Che), Y Drang (K'Long), Lê Thứ (Mười Bắc), Huỳnh Văn Trung; tỉnh Thuận Hải có 09 đại biểu: Lê Thị Ẩn, Cha Ma Lé Chấn, Đỗ Thị Gái, Đặng Chế Hoa, Giang Nam, Trần Quỳnh, Nguyễn Thanh Thuần, Trần Văn Tình, Trần Ngọc Trác.
Ngày 26/4/1981, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII diễn ra trong tình hình đất nước đang gặp khó khăn về kinh tế - xã hội. Chỉ thị của Trung ương Đảng nêu rõ: Tuyên truyền làm cho Nhân dân hiểu và tham gia bầu cử, tránh hình thức, mệnh lệnh, gò ép; đồng thời, kết hợp với động viên thi đua, đẩy mạnh sản xuất, phân phối lưu thông... Tờ báo Rudé Právo (Tiệp Khắc cũ) phát hành ngày 26/4/1981 đưa tin: cuộc bầu cử ngày 26/4 ở Việt Nam khẳng định, Nhân dân Việt Nam quyết tâm đi theo con đường xây dựng Chủ nghĩa xã hội. Có 97,96% cử tri trong cả nước bỏ phiếu bầu được 496 đại biểu Quốc hội/ 614 ứng cử viên. Tại nhiệm kỳ này, luật sư Nguyễn Hữu Thọ được bầu làm Chủ tịch Quốc hội. Cũng tại nhiệm kỳ này, Bộ luật Hình sự lần đầu tiên được ban hành. Địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 04 đại biểu: Hà Giang Dẻ (K'Che), Hoàng Minh Đỏ, Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Trung Tín; tỉnh Thuận Hải có 09 đại biểu: Văn Hiệp, Mai Thị Kim Kết, Trần Lê, Trần Hoài Phương, Trần Quỳnh, Nguyễn Thị Tám, Nguyễn Thanh Thuần, Trần Ngọc Trác, Nguyễn Tấn Trịnh.
Ngày 19/4/1987, cử tri cả nước tích cực tham gia cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII (1987 - 1992), lựa chọn những đại biểu ưu tú vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Có 98,75% cử tri đi bầu 496 đại biểu/828 ứng cử viên. Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VIII, đồng chí Lê Quang Đạo được bầu làm Chủ tịch Quốc hội. Đây là nhiệm kỳ thực hiện sự đổi mới sâu sắc và toàn diện trên mọi lĩnh vực hoạt động, tổ chức và động viên Nhân dân thực hiện thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ mà Đại hội lần thứ VI của Đảng đã đề ra; ban hành nhiều luật quan trọng thể chế hóa đường lối phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần; thông qua Hiếp pháp năm 1992 đáp ứng yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới. Địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 04 đại biểu: Nguyễn Xuân Du, Kră Jăn Jí, Bùi Bích Liên, K' Tuất; tỉnh Thuận Hải có 09 đại biểu: Phạm Hoài Chương, Nguyễn Trung Hậu, Bá Nguyệt, Trịnh Kim Như, Mẫu Thị Bích Phanh, Hoàng Bích Sơn, Nguyễn Văn Thuần, Nguyễn Tấn Trịnh, Trương Nghiệp Vũ.

BAN TUYÊN GIÁO VÀ DÂN VẬN TỈNH ỦY